Gecategoriseerd | Letteren, Opinie

Twee meisjes na de oorlog

Na jaren van gesleep van pension naar pension was er eindelijk die woning. Het voelde als een paradijs van licht na die duistere zolderkamers die pas na een vermoeiend trappenhuis bereikt werden. In dat heldere licht van die woning vonden ze elkaar. Het ene meisje was mijn zusje, het andere het buurmeisje. Gewoon twee meisjes in de jaren vijftig op een portiekwoning in een gewone Haagse straat. Ze hebben zich vastklampend aan de balustrade van het achterbalkon en in verwondering ver voorovergebogen, een glimp van elkaar opgevangen. Het buurmeisje was lang voor haar leeftijd. Allebei spillebenen zoals veel meisjes in die tijd hadden.

Omdat meisjes van ongeveer twaalf hun eerste hartsgeheimen die ze te delen hebben graag met meisjes van ongeveer twaalf delen, heeft toen het eerste gesprek plaatsgevonden. Een nog bedeesd aftasten met ingehouden stemgeluid en verlegen gebaartjes.

Dat de ontmoeting via het achterbalkon verliep viel te verklaren uit het zonderlinge feit dat het lange meisje om een mysterieuze reden nooit buiten speelde. Toen die schichtige ogen elkaar ontmoetten, wreed gescheiden door een bakstenen muur en een halfvergane kolenkast, moet er iets ontstaan zijn dat zo veel genegenheid opwekte dat het lange meisje en mijn zusje vriendinnen werden. Niet voor het leven, maar toch voor enkele jaren.

Dat er boven die vriendschap een schaduw hing wist alleen mijn zusje. De vader van het lange meisje was namelijk NSB’er geweest. Weliswaar leefden haar ouders gescheiden. Maar toch deden de buurtgenoten er alles aan om iedereen ervan te overtuigen dat er een NSB-verleden in dat huis spookte. Soms kwam er een man in plusfour op bezoek die dat verleden met zich meedroeg.

Dat het lange meisje niet op straat speelde vond waarschijnlijk verklaring in het verleden van de vader. Hoewel mijn zusje in het doorgangskamp Westerbork gezeten had en wist wat NSB betekende, vond ze geen reden de blikken van dat lange meisje, dat naar dat beetje contact met een leeftijdgenootje snakte, te weerstaan. En omdat mijn zusje nooit over Westerbork sprak, wist het lange meisje alleen maar dat mijn zusje een buurmeisje was dat misschien haar vriendin wilde worden.

Twee meisjes met een gekwelde ziel begonnen vanaf die tijd hartsgeheimen uit te wisselen die meisjes van ongeveer twaalf graag verborgen houden voor ongenode toehoorders. Eerst fluisterend maar geleidelijk uitbundiger.

Het was nog de tijd dat meisjes van ongeveer twaalf gebogen over de eettafel en onder het flauwe schijnsel van de hanglamp in hun poesiealbum lieve woordjes schreven en die met plakplaatjes omfloersten. En als het winter was, en die waren in die tijd streng, dan zaten ze aandachtig gekluisterd aan het Groot Winterboek, en bleven de contacten tussen het lange meisje en mijn zusje beperkt tot een paar voetstappen in de ongerepte sneeuw van de beide balkons. Naast dit kattengesluip was er nauwelijks meer dan wat er aan gerucht door de muur klonk.

Of de moeder van het lange meisje bij de bevrijding kaalgeschoren was door Nederlanders die eindelijk na vijf jaar passiviteit heldhaftig konden zijn, was niet bekend. Wat wel bekend was is dat het lange meisjes en mijn zusje zwegen over de dingen die ze ieder voor zich onaangenaam vonden. Een stilte die nooit doorbroken werd gedurende de periode dat ze vriendinnen waren.

Die zomer zag ik ze vaak over en weer en behendig als katten met hun spillebenen over de kolenkast en de bakstenen muur klauteren. Soms, als de zomer heel heet was, werd er een teil met koud water op het balkon gezet en werd er gesparteld en gekird dat het een lieve lust was. Soms ook waren er fluisterende gesprekken over onderwerpen die meisjes van ongeveer twaalf gebruikelijk met elkaar delen.

Het lange meisje was kunstzinnig. Ze zat op een school waar meisjes van ongeveer twaalf nog blokfluitles kregen. En soms kwam ze terug van school, behendig fietsend en manoeuvrerend met een vel tekenpapier waarop met voorzichtige streken een aquarel was vervaardigd. En pas na lang aandringen wilde ze het vol schroom laten zien.

Soms, als mijn zusje er even niet was, was ik aan haar zijde. Veel te klein voor zo’n vriendschap en steeds omhoogkijkend omdat ze zo lang was, gingen we eens samen de stad in. Daar, op de Kneuterdijk speelde tot ons beider genoegen het destijds in Den Haag beroemde duo straatmuzikanten dat in de crisistijd werkloos geworden was en om aan de armoede te ontsnappen met een piano op een bakfiets en een viool ernaast hun nering deden.

Toen, die middag klonken, ondanks dat de piano na al die jaren straatmuziek ontstemd was, de weelderige klanken van Franz Liszt. En nadat ze gezegd had dat hij haar lievelingscomponist was, liet het lange meisje zichtbaar ontdaan een muntje in het blikje van het duo vallen. Ondanks alles wat er ooit voorgevallen was, was er in ieder geval de passie voor muziek.

Op een dag vertrokken ze naar een andere buurt of stad. Waarschijnlijk om een nieuw leven op te bouwen in een omgeving waar niemand het verleden van de vader kende. Volkomen opgelost in het niets bleef het lange meisje nog slechts een herinnering. Maar soms zie ik ze weer, die twee meisjes met hun ingehouden uitbundigheid en het lenige geklauter over het rottende hout van de kolenkast en het wrede steen van de muur. Een scheidslijn in materie en emotie die ze voor even overwonnen voor een meisjesvriendschap.

Hits: 275
facebooktwittergoogle_plusmailby feather

7 reacties op “Twee meisjes na de oorlog”

  1. Cor Stoker zegt:

    Ja, helaas een waar verhaal, kinderen die moesten lijden omdat hun ouders of één ervan fout was geweest, NSB’r wat voor de oorlog een doodgewone partij was, bleek ineens gelijk te staan aan verraad.

    Vergeten werd dat men veelal zelf tijdens die donkere oorlogsjaren, gewoon zijn werk bleef doen in dienst van diezelfde vijand, maar na de bevrijding, kwam er een orgie van geweld, alle frustraties van de meelopers en stille zwijgers, kwamen ineens los en werden er afrekeningen gepresenteerd, ineens waren de zwijgers helden !!

    En zoals zo vaak bleken onschuldige kinderen, zij de kinderen die de rekening moesten betalen

  2. Philippine zegt:

    Heel mooi, ontroerend. Hartelijk dank.

  3. aussie zegt:

    Mooi geschreven Filantroop, ik werd er hier stil van.

  4. Rachel zegt:

    Wat een prachtig verhaal @Filantroop.
    Ik hoop dat het beide meisjes goed is gegaan in hun latere leven.
    Niet alleen uw zusje,maar ook het lange meisje dat een te zware last heeft meegekregen voor een 12 jarige.

  5. Filantroop zegt:

    @Rachel
    Over het buurmeisje weet ik het niet. Met mijn zusje verliep het niet altijd geheel naar wens.

  6. Rachel zegt:

    @ Filantroop

    Dan heb ik het toch niet goed geformuleerd en dat spijt me.

  7. Filantroop zegt:

    @Rachel
    Geen spijt nodig hoor. Hoe het met het buurmeisje vergaan is heb ik nooit kunnen achterhalen. Wel geprobeerd, maar haar nooit teruggevonden. Het is me wel blijven fascineren.

Trackbacks/Pingbacks


Laat een reactie achter


Het plaatsen van reacties gaat in overeenstemming met de huisetiquette.

Theo van Gogh bedankt

Voor gesigneerde versies moet u de contactknop hebben

B1D2m6XIcAAflaS

Voor de welvaart en het geluk van uw kinderen

Klont.Uit-de-EU-nu

We houden u in de gaten

B1DR8ONIgAAlgZk

Dit niet verwijderen s.v.p.

schaakprobleem

Categorieën